yrkir titill svhv2019.

Guðlaug Sigmundsdóttir - minning

F. 19. apríl 1895 - d. 9. nóvember 1988


Látin er hún amma mín, Guðlaug Sigmundsdóttir. Margar ólíkar tilfinningar bærast í sál minni við fráfall hennar og svoer eflaust um fleiri. Ég á margar ljúfar minningar um ömmu, bæði úr bernsku og einnig frá þeim tíma er brotakennd unglings- og fullorðinsár tóku við. Ekki ætla ég að tíunda þær minningar hér og læt öðrum eftir að rekja lífssögu ömmu.
Þó langar mig að geta þess sem ég tók hvað best eftir í hennar fari; hún átti til að bera þann innri styrk sem ekki öllum er gefinn. Svo sterk var hún og virtist aldrei láta að sér hvarfla að bugast, hvað sem brimrót lífsins færði henni af erfiðleikum og sorg.
Skömmu áður en hún lést heimsótti ég hana þar sem hún hvíldi á hvítum beð. Er ég hafði setið nokkra stund hjá henni greip hún þéttingsfast um hönd mína og mælti þau orð sem ég á aldrei eftir að gleyma: "Steinunn, vertu sterk fyrir mig, fyrir þig og okkur báðar." Mér þótti sem hún vildi láta allan sinn styrk streyma til mín. Ef til vill hef ég aldrei fyrr en nú gert mér grein fyrir hversu dýrmæt þessi kona var mér, þolgæði hennar, seigla og áhrifamáttur. Orð hennar munu fylgja mér allt mitt líf og vonandi einnig sá styrkur sem hún vildi miðla til mín.
Guð blessi elsku ömmu mína. Líkaminn var hennar hús en eftir þessi vistaskipti er hún okkur hulin en þó nálæg. Blessuð sé minning hennar um alla tíð.

 

 

Guðrún Ingibjörg Jónsdóttir:
,,Eitt af því sem gefur lífinu gildi eru góðir samferðamenn. Við getum seint fullþakkað almættinu þá einsog skyldi, ekki síst ef þeir eru í fjölskyldunni eða í hópi náinna vina eða samstarfsmanna.
Í dag kveðjum við eina slíka ágætis samferðakonu, Guðlaugu Sigmundsdóttur, sem andaðist á Borgarspítalanum 26. þ.m. eftir stutta en erfiða sjúkdómslegu. Að lokinni langri vegferð þessarar öldnu heiðurskonu getum við sem eftir lifum yljað okkur við margar dýrmætar minningar sem hún skilun eftir sig í hugum okkar, þó tilveran sé öllu tómlegri eftir fráfall hennar.
Guðlaug var fædd 19. apríl 1895, ein af tíu börnum hjónanna Guðrúnar Sigfúsdóttur, f. 5. sept., d. 8. ágúst 1925 og Sigmundar Jónsonar, f. 4. ágúst 1852, d. 18. október 1925, sem bjuggu í Gunnhildargerði í Hróarstungu 1882-1919. Guðlaug var yngst af sex systrum, en þrír bræður voru næstir á eftir henni í aldursröð, en einn eldri bróðir hennar dó í frumbernsku. Þessi stóri mannvænlegi barnahópur ólst upp í foreldrahúsum og urðu þau öll nýtir þjóðfélagsþegnar. Guðlaug er næstsíðasta systkinið sem kveður þennan heim. Eftir lifir Sigfús, yngsti bróðirinn. Hann kveður nú ástfólgna systur eftir langa og samtvinnaða vegferð.
Foreldrar Guðlaugar voru vel metin sæmdarhjón. Að þeim stóðu sterkir austfirskir stofnar. Sigmundi voru falin ýmis trúnaðarstörf sveitar sinnar, því að hann þótti bæði "ráðagóður og ráðasnar" eins og segir í vísu sem um hann var kveðin. Hann var atorkumaður, kjarkmikill og harðduglegur líkt og faðir hans, Jón Vigfússon sterki, sem bjó í Gunnhildargerði og sögur eru af í Þjóðsögum Sigfúsar Sigfússonar. Guðrún var fríðleikskona, vel verki farin, greind, glaðsinna og góðsöm. Hún var af Njarðvíkurætt sem einnig er getið um í Þjóðsögum Sigfúsar Sigfússonar. Gunnhildargerðisheimilið var mannmargt, oft milli 15-20 manns í heimili. Auk sinna eigin barna ólu hjónin upp 4 fósturbörn að allmiklu leyti. Þó ekki væri auður í búi á bernskuheimili Guðlaugar þá var það annálað fyrir gestrisni og greiðasemi og gjafmildi Guðrúnar var mörgum fátæklingum kunn. Systkinin voru alin upp við vinnusemi, en aðrir þættir uppeldisins gleymdust ekki. Þeim var innrætt trúrækni og aðrar góðar dyggðir. Á þessum árum var kennsluskylda ekki lögboðin, en Gunnhildargerðishjón vildu mennta börn sín eftir föngum, búa þau undir lífið og auka þroska þeirra og víðsýni. Þau réðu sér heimiliskennara sem þau báru allan kostnað af sjálf og munu börn nágrannanna oft hafa notið góðs af.
Úr þessum frjóa jarðvegi íslenskrar sveitamenningar eins og hann gerðist bestur var Guðlaug komin. Hún bar uppeldinu fagurt vitni alla ævi. Hún hlaut í vöggugjöf marga bestu kosti foreldranna og urðu þeir henni notadrjúgir á lífsleiðinni.
Þegar Guðlaug var 19 ára hleypti hún heimdraganum og fór til Reykjavíkur í nám við hússtjórnarskóla Hólmfríðar Árnadóttur. Stuttu eftir heimkomuna eða 28. október 1917 steig hún sitt gæfu- og örlaga spor er hún giftist Pétri Sigurðssyni, f. 8. jan. 1888 frá Hjartarstöðum í Eiðaþinghá. Hann var búfræðingur frá Hvanneyri og hafði einnig stundað nám í tvö ár við danskan lýðháskóla. Fyrstu búskaparárin bjuggu Guðlaug og Pétur á nokkrum stöðum á Héraði, en fluttu síðar búferlum að Vattarnesi í Fáskrúðsfirði og bjuggu þar góðu búi. Framanaf starfaði Pétur hjá Búnaðarsambandi Austurlands og fékkst eitthvað við barnakennslu á vetrum. Á herðum Guðlaugar hvíldi því meira uppeldi barnanna þeirra átta og annasöm og erfið bústörf bændafólks þessara tíma. En það var ekki að skapi Guðlaugar að vorkenna sér eða víla fyrir sér hlutina, svo í gegnum erfiða tíma komst hún án þess að æðrast enda var frænka mín einhver sú allra duglegasta kona sem ég hefi þekkt.
Börn þeirra hjóna eru í aldursröð: Sigríður hjúkrunarfræðingur, f. 18.8.1918, d. 8.3.1968, maður hennar var Björn Guðfinnsson prófessor, f. 21.6.1905, d. 27.11.1950; Sigrún húsfrú, f. 13.3.1920, d. 19.4.1971, hennar maður var Sigurður Þórðarson endurskoðandi, f. 19.8.1912, d. 12.12.1978; Inga Margrét húsfrú, gift Benedikt Elíassyni Langholt sjómanni, f. 20.3.1920; Ragnhildur húsfrú, f. 6.9.1922, gift Ásmundi Matthíassyni lögregluvarðstjóra, f. 30.7.1916; Einar byggingameistari; f. 2.11.1923, kvæntur Sigríði Karlsdóttur verslunarmanni, f. 24.11.1928; Rós húsfrú, f. 6.6.1925, gift Magnúsi Jóhannessyni rennismið f. 28.11.1922; Eysteinn flugvélstjóri, f. 8.12.1926, d. 13.9.1970, kvæntur Margréti Þorvaldsdóttur hjúkrunarfræðingi, f. 23.9.1928. Bryndís leikkona, f. 22.9.1928, gift Erni Eiríkssyni loftsiglingafræðingi, f. 28.1.1928. Öll hafa börn þeirra hjóna reynst nýtir og góðir menn og er ættboginn út af Guðlaugu og Pétri orðinn stór.
Árið 1933 brugðu þau búi og fluttu til Reykjavíkur, trúlega vegna heilsubrests sem Pétur hafði kennt sér. Segja má að heimili þeirra Guðlaugar og Péturs í Reykjavík hafi verið reist um þjóðbraut þvera. Frændur og vinir að austan sem leið áttu tilReykjavíkur voru aufúsugestir og dvöldu jafnvel hjá þeim um lengri eða skemmri tíma og nutu allskyns fyrirgreiðslu hjá fjölskyldunni einsog ekkert væri sjálfsagðara. Ekki söfnuðu þau jarðneskum auði heldur þeim sem mölur og ryð fá ei grandað.
Guðlaug var á undan sinni samtíð, þar sem hún, sveitakona austan af landi, stofnaði eigið fyrirtæki, prjónastofu, fyrst á heimili sínu, en flutti hana síðar á Tjarnargötu 3. Hún rak prjónastofuna í mörg ár eða meðan starfsgeta hennar leyfði. Ég hygg að margir eldri Reykvíkingar minnist ánægjulegra viðskipta við hana. En ófáar voru prjónaflíkurnar sem hún gaf. Það má segja að hægri hönd hennar hafi sjaldan vitað hvað sú vinstri gerði. Guðlaug fór ekki varhluta af erfiðleikum í lífinu. Í febrúar 1948 brann heimili fjölskyldunnar á Bergstaðastræti 70 ásamt öllum eignum. Samheldni og dugnaður fjölskyldunnar kom þá vel í ljós, því að sama árið rétt fyrir jól flytja þau í eigið hús, Úthlíð 13, sem þau hófu byggingu á eftir brunann. Guðlaug missti mann sinn 24.2.1955 eftir erfiða baráttu við ólæknandi sjúkdóm. Börn hennar þrjú dóu á miðjum aldri með stuttu millibili. En Guðlaug var listakona á fleiri sviðum en í prjónaskap. Hún kunni listina að lifa og taka öllu sem að höndum bar, gleðistundum jafnt sem sorgarstundum í lífinu, með jafnaðargeði og reyndi ávallt að gera gott úr aðstæðum líðandi stundar. Hún sagði eitt sinn við mig þegar hún átti við erfiðleika að stríða að það eina sem hún bæði guð sér til handa væri að beiskja og hatur næði aldrei að festa rætur í sálu sinni. Þessi lífsreynda kona var sannmenntuð í skóla lífsins og stóðst með sóma þau próf sem lögð voru fyrir hana. Guðlaug var bæði skilnings- og kærleiksrík og sóttu því bæði aldnir sem ungir eftir félagsskap hennar, jafnvel eftir að hún var orðin háöldruð. Um kynslóðabil var vart að ræða í samskiptum hennar við yngra fólk. Má segja að hún hafi óbeint verið ættmóðir margra fleiri af yngri kynslóðinni en þeirra sem voru út af henni í beinan legg. Guðlaug var fríð kona og það sópaði að henni hvar sem hún fór. Hún var fróð og las mikið af allskonar bókmenntum, en sneiddi hjá því lesefni sem ofbeldi og aðrar verri hvatir einkenndu. Hún hélt minni sínu vel og oft var leitað til hennar til að fá vitneskju um liðna tíð og birt við hana viðtöl um gamla tímann. Guðlaug var ákaflega ættrækin kona, auk þess að fylgjast vel með öllum sínum afkomendum þá hygg ég að hún hafi fylgst með eða vitað deili á allflestum afkomendum foreldra sinna, sem munu vera hátt á þriðja hundrað. Hún var hag allra þessara ættingja sinna mjög fyrir brjósti og tók þátt í gleði þeirra og sorgum.
Síðustu ár ævi sinnar dvaldist hún á Þjónustumiðstöð aldraðra við Dalbraut. Þar var oft gestkvæmt og þó frænka mín væri farin að heilsu fóru gestir ríkari af hennar fundi, því hún var gefandi í mörgum skilningi.
Guðlaug dó sátt við lífið og tilveruna og kveið ekki umskiptum, enda átti hún góða heimvon. Ég þakka henni af alhug fyrir samleiðina og bið henni blessunar guðs á eilífðarvegu. Öllum aðstandendum votta ég innilega samúð."

 

https://gunnhildargerdi.com/